H.N. Werkman. Online oeuvrecatalogus
Handleiding

 

Zoekschermen en zoekresultaten

De online oeuvrecatalogus biedt verschillende zoekmogelijkheden via de knoppen linksboven in beeld:

Kunstwerken
Zoeken op titel
Collectie en herkomst
Tentoonstellingen
Literatuur
Correspondentie
 
Kunstwerken In het zoekveld op deze pagina kunt u de volgende soorten zoektermen invoeren:
- het database-nummer van een werk (dat is voor alle werken te vinden in de oeuvrecatalogus, Dieuwertje Dekkers, Jikke van der Spek en Anneke de Vries, H.N. Werkman. Het complete oeuvre (Rotterdam / Amsterdam 2008) (voorbeeld: D-318, BS-15, SC-998)
- het HP-nummer uit de catalogus Hot Printing van Jan Martinet uit 1963 (voorbeeld: HP-23-g2a, HP-35/37-2)
- woorden uit de vaak uitvoerige commentaarteksten bij ieder werk (voorbeeld: vuurtoren, Vestdijk, Parijs).
De lijst met zoekresultaten geeft van elk gevonden werk gedetailleerde informatie.
Volledige gegevens per werk (inclusief afbeelding) kunt u vinden door op het vergrootglaasje aan het begin van de regel te klikken.
De zoekresultaten worden standaard geordend op database-nummer. U kunt de zoekresultaten op andere manieren sorteren door te klikken op de kopjes boven elke kolom.
 
Zoeken op titel In het zoekveld kunt u woorden uit de titel van een kunstwerk invoeren, zowel de titel waaronder een werk in de literatuur bekend staat als de titel die Werkman zelf aan een werk gaf, voor zover bekend. U kunt de zoekresultaten op verschillende manieren sorteren door te klikken op de kopjes boven elke kolom. Klik op het database-nummer voor de pagina met volledige gegevens van elk werk.
 
Collectie en herkomst U kunt zowel zoeken op huidige eigenaren/verblijfplaatsen als op eerdere eigenaren. In de zoekresultaten wordt daartussen geen onderscheid gemaakt!
U kunt de zoekresultaten op verschillende manieren sorteren door te klikken op de kopjes boven elke kolom.
Kijk voor een overzicht van de huidige collectie van bijvoorbeeld het Groninger Museum ook onder ‘Kunstwerken’, en orden de lijst door in de bovenste regel op het kopje ‘Collecties’ te klikken.
 
Tentoonstellingen Dit scherm geeft alle tentoonstellingen waar werken van Werkman te zien waren, mits duidelijk is om welke werken het ging. Klik op het vergrootglaasje voor een lijst van geëxposeerde werken.
Tentoongesteld drukwerk in oplage (inclusief de uitgaven van De Blauwe Schuit) is niet opgenomen.
Voor volledige gegevens over titel en looptijd van de tentoonstellingen (indien voorhanden) wordt verwezen naar de aparte lijst met tentoonstellingen die te vinden is via de homepage > online oeuvrecatalogus. De lijst is momenteel bijgewerkt tot 2007.
Tentoonstellingen: lijst van tentoongestelde werken Als u in het scherm ‘Tentoonstellingen’ klikt op het vergrootglaasje, vindt u de lijst met tentoongestelde werken op de betreffende tentoonstelling, voor zover duidelijk is om welke werken het gaat. Het aantal hier geëxposeerde werken van Werkman kan dus groter zijn geweest. Als er in de tentoonstellingscatalogus meer tentoongestelde werken van Werkman vermeld staan, kan het gaan om deels niet met zekerheid geïdentificeerde werken (bijvoorbeeld met niet-specifieke titels als Stilleven). Verder zijn tentoongestelde exemplaren van drukwerk in oplage in de online oeuvrecatalogus niet bij de tentoonstellingen vermeld.
Klik op het database-nummer voor de pagina met volledige gegevens van elk werk. U vindt dan ook de andere tentoonstellingen waarop dit werk geëxposeerd is geweest.
Volledige gegevens (indien voorhanden) over titel en looptijd van de tentoonstellingen waar het werk in kwestie is geëxposeerd zijn te vinden in een aparte lijst met tentoonstellingen (klik hier). De lijst is momenteel bijgewerkt tot 2007.
 
Literatuur Dit scherm geeft de mogelijkheid om te zoeken op de achternaam van een auteur.
De verwijzingen zijn verkort weergegeven. Volledige gegevens zijn te vinden in een aparte lijst met geraadpleegde literatuur (klik hier).
De lijst is momenteel bijgewerkt tot december 2005.
Klik op het database-nummer voor de pagina met volledige gegevens van elk werk.
 
Correspondentie Dit scherm geeft de mogelijkheid om te zoeken op correspondent. U vindt verwijzingen naar relevante brieven per werk. Het betreft in de eerste plaats de correspondentie van Werkman met August Henkels, Ate Zuithoff, Paul Guermonprez, Willem Sandberg en Bastiaan Kist. Voor de tekst van deze brieven wordt verwezen naar Hendrik Nicolaas Werkman. Brieven rond De Blauwe Schuit (1940-1945), red. Frans R.E. Blom, Willem van Koppen en Mieke van der Wal, Amsterdam 2008. Van relevante fragmenten uit correspondentie met anderen zijn transcripties te vinden in de werkdossiers in het Werkman Archief en soms in andere brievenuitgaven.



 

Pagina’s met volledige gegevens per kunstwerk

 Enkele gegevens die vermeld worden in deze pagina’s behoeven nadere uitleg:

Nummering database In de oeuvrecatalogus (Dieuwertje Dekkers, Jikke van der Spek en Anneke de Vries, H.N. Werkman. Het complete oeuvre (Rotterdam / Amsterdam 2008)) hebben alle werken uit Werkmans oeuvre een nummer gekregen, bestaande uit een letter voor de techniek van het werk en een volgnummer dat de plaats in de chronologie van de categorie in kwestie aangeeft. De volgende categorieën zijn gebruikt:
A = aquarellen
BS = Blauwe Schuit-uitgaven
D = druksels
E = etsen
G = (gebruiks-)drukwerk in oplage
H = houtsneden
L = litho’s
S = schilderijen
SC = schetsen
T = tekeningen
TIK = tiksels
Werken (vooral schilderijen en schetsen) met aan beide zijden een voorstelling hebben twee nummers gekregen, omdat de datering van beide zijden ver uiteen kan liggen. Aan het nummer is dan ‘recto’ respectievelijk ‘verso’ toegevoegd. Deze werken hebben dus twee nummers: zo hoort S-64 recto (Gesprek) bij S-33 verso (Binnenhalen van de oogst).
Bij elkaar horende werken (bijvoorbeeld nummers van The Next Call met bijbehorende envelop) hebben een nummer waaraan een a of b is toegevoegd. Drukproeven hebben het nummer van de uiteindelijke uitgave, met daaraan een letter toegevoegd (bijvoorbeeld de drukproef voor Affiche advent 1943, G-237a). De meeste tiksels zijn per twee op één dubbelgevouwen blad getypt en hebben daarom een a- en een b-nummer. Bij de grafiek worden a- en b-nummers gebruikt als er verschillende staten bewaard zijn; de laatste staat heeft dan een a.
Nummering Martinet Een groot deel van het oeuvre van Werkman werd door Jan Martinet in zijn Hot Printing-catalogus uit 1963 voorzien van een zogenaamd HP-nummer. Later ontdekte werken en de schetsen kregen een WD (werkdossier)-nummer dat verwijst naar het werkdossier in het Werkman Archief (inv.nrs. 172-180). Ook de werken die wel in Hot Printing staan hebben zo’n dossier waarnaar verwezen kan worden.
Nummering Zuithoff Nog tijdens Werkmans leven werd begonnen met een oeuvre-catalogus die nooit voltooid is en alleen bestaat uit fiches voor een gedeelte van het oeuvre, gemaakt door Ate Zuithoff. De mapjes met fiches, geordend naar techniek, bevinden zich in het Werkman Archief (WA inv.nr. 169). Ze geven een titel en/of beschrijving en een datering, gebaseerd op gegevens die Werkman zelf verstrekte (en die overigens niet altijd correct zijn). De fiches voor de schilderijen werden al door Jan Martinet van een nummer voorzien en gebruikt voor zijn catalogus De schilder Hendrik Werkman (Groningen 1982). Om eenvoudig naar de zogenaamde ‘Zuithoff-catalogus’ te kunnen verwijzen zijn tijdens het onderzoeksproject ook de overige fiches genummerd, in de volgorde waarin ze in de mapjes werden aangetroffen. Het nummer wordt voorafgegaan door een Z. De Zuithoff-catalogus is niet volledig en dus hebben niet alle werken een Zuithoff-nummer.
Collectie Huidige verblijfplaats (zowel particuliere als openbare collecties). Als een particuliere eigenaar niet bij naam genoemd wil worden, verschijnt de vermelding ‘part. coll.’
Datering Jaar of jaren van ontstaan. Is een werk door Werkman zelf gedateerd, dan wordt dat apart vermeld.
Techniek Materiaalsoort, techniek en drager. Bij drukwerk in oplage wordt in de regel alleen de techniek van de versiering vermeld.
Hoogte x breedte Afmetingen in hele centimeters. In de meeste gevallen worden de maten van het papier resp. het doek gegeven. Uitzonderingen zijn de litho’s (afmetingen van de voorstelling), etsen (afmetingen van de plaat) en houtsneden (afmetingen van het blok).
Gesigneerd en gedateerd Plaats en precieze tekst wanneer een werk gesigneerd en/of gedateerd is.
Titel samengesteld werk en volgnummer. De titel van reeks, een ensemble of een stuk gebruiksdrukwerk dat uit verscheidene bladzijdes bestaat (inclusief de Blauwe Schuit-uitgaven). Het werk (of de reeks) wordt dan besproken in verschillende pagina’s met een volgnummer, te beginnen bij 0 voor een algemene inleiding.
Soort drukwerk Niet alleen het soort drukwerk (‘rekening’, ‘convocatie’, ‘affiche’, ‘diploma’) maar ook onderdelen van gebruiksdrukwerk dat uit verscheidene pagina’s bestaat (‘omslag’, ‘middenpagina’).
Tekst van Auteur van de gedrukte tekst.
Omvang Aantal pagina’s waaruit een stuk drukwerk bestaat, inclusief omslag.
Annotatie Plaats en tekst van annotaties anders dan signatuur of datering op de voorzijde van het werk.
Annotatie verso Annotaties anders dan signatuur of datering op de achterzijde van het werk.
Commentaar Bespreking van onder meer ontstaansgeschiedenis, datering, voorstelling, techniek en relevante secundaire literatuur. Bij samengestelde werken (zie boven) is onder volgnummer 0 een algemene tekst over het werk als geheel opgenomen.
Een aantal personen wordt vaak in de commentaarteksten vermeld zonder dat telkens wordt uitgelegd wie zij zijn:
Balkema, August Aimé (1906-1996), Amsterdamse boekhandelaar en clandestiene uitgever
Berg, Siebren Ritserd (Siep) van den (1913-1998): kunstenaar, trouwt in 1943 met Werkmans jongste dochter Fie
Buning, Adriana Jantina (Adri) (1896-1948): docente aardrijkskunde en geschiedenis en conrector aan het Gymnasium in Winschoten en redacteur van De Blauwe Schuit
Guermonprez, Paul Gustave Sidonie (1908-1944): fotograaf (van oorsprong Belgisch) met wie Werkman in 1941 vriendschap sloot
Henkels, Friedrich Robert August (1906-1975): predikant en redacteur van De Blauwe Schuit, woonde in Heerenveen
Kist, Bastiaan (1899-1976), officier van justitie in Amsterdam en voorzitter van het Nederlandsch Verbond van Boekenvrienden
Sandberg, Willem Jacob Henri Berend (1897-1984): conservator en na de Tweede Wereldoorlog directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam
Werkman, Casper Klaas Johannes Vincent (geb. 1921): zoon uit Werkmans tweede huwelijk, met Pieternella Johanna Margaretha Supheert
Werkman, Grieta Sophia (1911-2012): oudste dochter uit Werkmans eerste huwelijk, met Jans Cremer
Werkman, Hendrik Nicolaas jr. (1912-jaren 1980): zoon uit Werkmans eerste huwelijk, met Jans Cremer
Werkman, Sophia Gerharda (Fie) (1915-2002): dochter uit Werkmans eerste huwelijk, met Jans Cremer
Zuithoff, Ate Johannes (1912-2009): scheikundige en redacteur van De Blauwe Schuit, woonde tot eind 1942 in Groningen, daarna in Den Haag en Zuilen.
Titel literatuur Titel(s) waaronder het werk in de literatuur bekend is.
Titel Werkman Titel(s) die Werkman aan het werk gaf.
Afbeeldingen Als de pagina meer dan een afbeelding bevat, is bovenaan het werk afgebeeld dat centraal staat op deze pagina. Naar deze afbeelding wordt in de commentaartekst verwezen als ‘afb. 1’; ‘afb. 2’ is de afbeelding eronder, etc.
Herkomst Een overzicht van eigenaren, van de vroegst bekende tot de huidige eigenaar als die bij naam genoemd wil worden.
Correspondentie Hier zijn bij ieder werk de relevante brieven gericht aan of geschreven door Werkman vermeld, in chronologische volgorde. De tekst van de meeste brieven is te vinden in Hendrik Nicolaas Werkman, Brieven rond De Blauwe Schuit (1940-1945), red. Frans R.E. Blom, Willem van Koppen en Mieke van der Wal, Amsterdam 2008. Van relevante brieffragmenten die daarin niet zijn opgenomen zijn transcripties te vinden in de werkdossiers in het Werkman Archief en soms in andere brievenuitgaven. Vanwege de talrijke verwijzingen naar de Chassidische legenden (BS-14 en BS-33) is, onder volgnummer 0, alleen een selectie uit de correspondentie opgenomen. Bij de overige Blauwe Schuit-uitgaven is de volledige correspondentie opgenomen bij de algemene inleiding over de betreffende uitgave, eveneens onder volgnummer 0.
Literatuur De relevante literatuur per werk is verkort genoteerd (achternaam auteur en jaar van verschijnen). Volledige gegevens zijn te vinden in een aparte lijst met geraadpleegde literatuur (klik hier). De lijst is momenteel bijgewerkt tot december 2005. Verwijzingen naar tentoonstellingscatalogi zijn vermeld onder Tentoonstellingen. Alleen contemporaine recensies zijn opgenomen, en voor zover vaststaat dat het werk in kwestie wordt besproken. Bij werken die uit verschillende onderdelen bestaan (met name plaquettes en andere uitgaven in boekvorm) is de algemene literatuur over het onderwerp opgenomen bij de inleidende tekst; bij de onderdelen wordt alleen verwezen naar literatuur die op dat onderdeel betrekking heeft.
Tentoonstellingen Volledige gegevens (indien voorhanden) over titel en looptijd van de tentoonstellingen waar het werk in kwestie is geëxposeerd zijn te vinden in een aparte lijst met tentoonstellingen (klik hier). De lijst is momenteel bijgewerkt tot en met 2007. Wordt het werk vermeld in een tentoonstellingscatalogus, dan staat de betreffende verwijzing hier en niet bij de literatuur. Bij het drukwerk in oplage (inclusief de uitgaven van De Blauwe Schuit) zijn geen tentoonstellingen vermeld omdat in plaats van het besproken exemplaar ook een ander exemplaar van de oplage geëxposeerd kan zijn geweest. Verwijzingen naar tentoonstellingscatalogi zijn bij deze categorie wel bij de literatuur opgenomen.